Zaimki osobowe
Zaimków osobowych używa się tak jak w jezyku polskim. Należy jednak zwrócić uwagę na rekcję czasownika, czyli na to jakiego przypadku wymaga dany czasownik. Np.
Czekam na Ciebie.(Kogo? co?) | Seni bekliyorum (Kimi?) |
W powyższym przykladzie w obu jezykach czasownik czekać wymaga użycia biernika.
Bana gel. (kime?) | Chodź do mnie. (kogo, co?) |
W tym przykladzie jezyku tureckim zastosujemy celownik, natomiast w jezyku polskim biernik.
zaimki osobowe w mianowniku
kim? | kto? |
| ben | ja |
| sen | ty |
| o | on, ona, ono |
| biz | my |
| siz | wy |
| onlar | oni |
zaimki osobowe w celowniku
kime? | komu? |
| bana | mnie |
| sana | tobie |
| ona | jemu, jej, jemu |
| bize | nam |
| size | wam |
| onlara | im |
zaimki dzierżawcze (w dopelniaczu)
kimin? | czyj? |
| benim | mój |
| senin | twój |
| onun | jego, jej, jego |
| bizim | nasz |
| sizin | wasz |
| oların | ich |
zaimki osobowe w bierniku
kimi? | kogo? |
| beni | mnie |
| seni | ciebie |
| onu | jego, jej, jego |
| bizi | nas |
| sizi | was |
| onları | ich |
zaimki osobowe w miejscowniku
nerede? kimde? | u kogo? przy kim? |
| bende | u. przy mnie |
| sende | u, przy tobie |
| onda | u. przy nim |
| bizde | u, przy nas |
| sizde | u, przy was |
| onlarda | u, przy nich |
Czasu przeszlego -DI używamy do wyrażenia czynności, które mialy miejsce w przeszlości, np.
Dün sinemadaydim. | Wczoraj bylem/bylam w kinie. |
| Dün sinemaya gittim. | Wczoraj poszedlem/am do kina. |
| Sınavdan iyi bir not aldım. | Dostalem dobrą ocenę z egzaminu. |
| Annen artık geldi mi? | Czy twoja mama już przyszla? |
| Hayır, gelmedı. | Nie, nie przyszla. |
Po spólgloskach takich jak k, t, p, ś dodajemy -tI. Odmieniamy wg dużej HS.
***WZÓR
rdzeń + DI + końcówka osobowa
gel-mek -iść, przyjść | yap-mak- robić | götür-mek - zanieść, odnieść | oynamak- grać, bawić się |
| gel-di-m gel-di-n gel-di gel-di-k gel-di-niz gel-di-ler | yap-tı-m yap-tı-n yap-tı yap-tı-k yap-tı-nız yap-tı-lar | götür-dü-m götür-dü-ün götür-dü götür-dü-k götür-dü-nüz götür-dü-ler | oyna-dı-m oyna-dı-n oyna-dı oyna-dı-k oyna-dı-nız oyna-dı-lar |
Tworzymy za pomocą:
rzeczownik + koncówka posesywna + var (jest, znajduje się)
| (Bir) ev-im var | mam dom |
| (Bir) kitab-ın var | masz książkę |
| (Bir) arkadaş-ı var | on/ona/ono ma przyjaciela |
| (Bir) araba-mız var | mamy samochód |
| vaktiniz var | macie czas |
| çocukları var | oni mają dzieci |
lub z zaimkiem dzierżawczym:
| (benim) ev-im var | mam dom |
| (senin) kitab-ın var | masz ksiazkę |
| (onun) arkadaş-ı var | on/ona/ono ma przyjaciela |
| (bizim) araba-mız var | mamy samochód |
| (sizin) vaktiniz var | macie czas |
| (onların) çocukları var | oni mają dzieci |
Aby utworzyć pytanie dodajemy partykulę pytającą mI:
Kitab-ın var mı? Czy masz książkę
Vaktininiz var mı? Czy macie czas?
| ||
| 2. os. lp | gel! | Chodz!, przyjdz! |
| 3. os. lp | gel-sin! | Niech przyjdzie! |
| 2. os. lp | gel-in! | Przyjdzcie, chodzcie!/ |
| 3. os. lp | gel-sinler! | Niech oni przyjda! |
Forma grzecznosciowa:
gel-iniz! Niech Panstwo/Pan/Pani/ przyjda
Z przeczeniem:
2. os. lp Gelme! Nie przychodz!
3. os. lp Gelme-sin! Niech nie przychodzi!
2. os. lp Gelme-yin! Nie przychodzcie!
3. os. lp Gelme-sinler! Niech nie przychodza!
Forma grzecznosciowa:
gelmeyiniz! Niech Panstwo/Pan/Pani nie przychodzi!
Tak samo trworzy sie tryb rozkazujacy innych grup samogloskowych:
| |
Gör!/ Görme!
Forma grzecznosciowa: Görünüz!/ Görmeyiniz! | Patrz! Nie patrz!
|
| Kal!/ Kalma! Kalsın!/ Kalmasın! Kalın!/ Kalmayın! Kalsınlar!/ Kalmasınlar!
Kalınız!/ Kalmayınız! | Zostan!Nie zostawaj! Niech zostanie!Niech nie zostanie!
|
Sor!/ Sorma!
Forma grzecznościowa: Sorunuz!/ Sormayınız! | Pytaj!Nıe pytaj! Niech pyta!Niech nie pyta! Pytajcie!Nie pytajcie! Niech pytaja!Niech nie pytaja!
|
Tryb rozkazujacy od czasownika „byc“ tworzy sie za pomoca „olmak“. Var i yok sa w trybie rozkazujacym zastepowane forma 3.os.lp czasownika "olmak":
Tryb oznajmjacy
Bu şehirde bir cami var. W tym miescie jest meczet.
Tryb "rozkazujacy".
Bu şehirde bir cami olsun! W tym miescie powiniem byc (jakis ) meczet!
W jezyku tureckim jako taki czasownik być nie istnieje. W jego miejsce uzywa sie czasownika "olmak"- zostać.
| -Iyor | -Ir | -EcEk | -DI |
| ben | ol-uyor-um | o-lur-um | ol-acağ-ım | ol-du-m |
| sen | ol-uyor-sun | ol-ur-sun | ol-acak-sın | ol-du-n |
| o | ol-uyor | ol-ur | ol-acak | ol-du |
| biz | ol-uyor-uz | ol-ur-uz | ol-acağ-ız | ol-du-k |
| siz | ol-uyor-sunuz | ol-ur-sunuz | ol-acak-sınız | ol-du-nuz |
| onlar | o-luyor-lar | olur | ol-acak(lar) | ol-du(lar) |
Egzystencjalne "jest" wyrazamy za pomoca slowka "var", zaprzeczamy za pomoca "yok".
Przyklady:
Ekmek var mı? | Czy jest chleb? |
| Evet, var. | Tak, jest. |
| Çay içen var mı? | Czy jest ktosö kto chcialby herbaty? |
| Yok. | Nie ma. |
| Bu şehirde bir cami yok mu? | Nie ma w tym miescie meczetu? |
| Bu şehirde bir cami var. | W tym miescie jest meczet. |
Końcowki osobowe:
| |
| ben | -(y)Im |
| sen | -sIn |
| o | -DIr |
| biz | -(y)Iz |
| siz | -sInIz |
| onlar | -lAr(dir) |
po samogloskach uzywamy podanej w nawiasach formy z "y"
np.
| ||
| ben | Hastayım | Jestem chory |
| sen | Hastasın | Jestes chory |
| o | Burada(dır) | On/ona/ono jest tutaj |
| biz | Evdeyiz | Jestesmy w domu |
| siz | Mutlusunuz | Jestescie szczesliwi |
| onlar | İyiler(dir) | Oni sa dobrzy. |
piątek, 18 maja 2012
Licznik odwiedzin: 103 312 (wersja testowa)
Ta strona jest poświęcona Językowi Tureckiemu. Znajdziecie tutaj zarys gramatyki oraz kilka zdjec ktre zrobiłam będąc w Turcji. Mam nadzieję, że znajdzie się wielu fanow tego języka ktorym posłuży ona...
więcej...Ta strona jest poświęcona Językowi Tureckiemu. Znajdziecie tutaj zarys gramatyki oraz kilka zdjec ktre zrobiłam będąc w Turcji. Mam nadzieję, że znajdzie się wielu fanow tego języka ktorym posłuży ona jako cenne zrodło informacji :o))). A ponieważ nobody's perfect bardzo proszę o informowanie mnie o zaistniałych niezgodnościach. Zostalo rowniez uruchomione FORUM na ktorym mozecie zadawac pytania o nurtujace Was tematy. Jednak prosze o cierpliwoc bo nie zagladam regularnie. TLUMACZENIA prosze umieszczac na forum "Jezyk Turecki"(podany link). Z mojego bloga beda USUWANE. Zapraszam !!!!
schowaj...Nazywam sie Katarzyna Mroczkowska. Studiuje Turkologie i Jezykoznawstwo na Uniwersytecie w Mainz. W semestrze zimowym 07/08 bralam udzial w progranie wymiany studenckiej(Erasmus)na Uniwersytecie Baskent w Ankarze.
| « maj » | ||||||
| pn | wt | śr | cz | pt | sb | nd |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 01 | 02 | 03 | 04 | 05 | 06 | |
| 07 | 08 | 09 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 | 31 | |||
Logowanie 
